نما در تلویزیون
تغییر نما حرکت بازیگر
طراحی نماهایی که ترکیبی از مجموعه نماهای تصویربرداری شده از نقاط دید دوربینهای ساکن و ایستا هستند ، بسیار آسان است. اما جالب بودن و جذابیت تصویری برنامه ،با تغییر نما و حرکات دوربین و بازیگران شدنی میشود.
حرکت بازیگران
اگر فقط از نماهای ساکن استفاده کنیم ممکن است برای بیننده بسیار خسته کننده باشد. سعی کنید در حد جزئی هم که شده ، دوربین یا سوژه حرکت داشته باشند. حتی اگر مجری فقط اشارهای به جزئیات هم بکند،بهتر از نمایی ساکن و بیتحرک است. وقتی در صحنهای ،سر دوربین میچرخد و کسی را دنبال میکند ، حس انتظار وقوع حادثهای به بیننده دست میدهد. تصویر جان میگیرد و ما نسبت به صحنه واکنش نشان میدهیم.
در نماهای باز بشدت تحت تاثیر محیط قرار میگیریم و در نماهای بستهتر ، بازیگر یا مجری برنامه ،تسلط خود را بر تصویر اعمال میکند . بنابراین ،با تغییر اندازه نما و فاصله بازیگر از دوربین،میتوانید نقطه تاکید را تغییر دهید.
میتوانید آگاهانه دلایلی برای این تغییرات خلق کنید . بازیگرانتان از یک نقطه به نقطه دیگر حرکت میکنند و مرکز توجه را به حوزههای رویدادهای جدیدی میکشانند؛ میتوانند با ایما و اشاره و نگاه و زبان بیزبانی چیزی را بیان کنند ؛ برای مثال ، اشاره به ویژگیهای خاصی میکنند که لنز دوربین روی آنها زوم میکند. اگر بازیگر یا مجری به سوی بیرون از دوربین بچرخد ،این سمت چرخش و نگاه بازیگر)) ،این امکان را فراهم خواهد ساخت که نقطه دید دوربین نیز در سمتی که نگاه بازیگر چرخیده است ،حرکت پان یا زوم داشته باشد. و بالاخره عبارتی مثل " همان طور که آنجا میبینیم .." مانند دعوتی است بریا تغییر نما و چرخش سر دوربین یا حرکت خود دوربین.
نماهای گروهی
گروهی از مردم را میتوان به روشهای مختلف به تصویر کشید . در وضعیتی ساکن و ایستا ( مثلا در یک میز گرد) میتوانید به طور انتخابی به تکتک افراد ، به زوجها ،به گروههای کوچکتر،دوربین رانشانه روید . برشهای بین تصاویر دوربینها ، تنوع تصویری رابه همراه خواهد داشت .
به جای استفاده از یک ترکیب ساکن ، میتوانید ترتیبی بدهید که داخل گروه تغییراتی صورت گیرد. این تغییرات با انجام حرکاتی امکانپذیر است که طبیعی به نظر برسند . همان طور که نشستهاند ، طرز نشستن خود را تغییر دهند و راحتتر بنشینند ،نوشابهای را به لیوان بریزند ،بروند و کتابی را بیاورند ، از بیرون به جمع ملحق شوند ، یا جمع را ترک نمایند و به هر حال ترکیب صحنه را تغییر دهند .
حتی یک حرکت سرو صورت و بدن میتواند ترکیب گروه را تغییر دهد .
شرح تصویر:
1)تشکیل مجموعهای از نماها به وسیله جداسازی فردی یاگروهی
وقتی شرکت کنندگان در برنامه را گروهبندی میکنیم و دوربینها ، نماهای تک،دونفره و غیره ، از تقسیمبندی گروهها میگیرند، نتیجه ، برنامهای است بانماهای تقریبا ساکن و ایستا .
2) تشکیل مجموعهای از نماها با حرکت دادن بازیگران و مجریان
افراد میتوانند برای ساخت ترکیبها و گروهبندیهای جدید ، به طور طبیعی در داخل قاب تصویر حرکت کنند . بنابراین ،در یک نمای سه نفره شخص الف برمیگردد و میخواهد از قاب خارج شود که به تصویر درشت او برش میدهیم . دراین حالت ،برای اینکه انگیزهای برای برشدادن به تصویر دونفره ب و ج داشته باشیم باید که ب به سوی ج برگردد و به او نگاه کند.
3) تغییر ترکیببندی باحرکت سوژه
دختر در برابر پدر خود قرار میگیرد .( وضعیت قاب تصویرسمت چپ ، قدرت بیشتر او را نسبت به پدرش نشان میدهد ) درنمای دوم ( قاب سمت راست) پدر از جای خود بلند میشود و در این وضعیت جدید ، قدرت پدر به نمایش گذاشته میشود و او را در صحنه مسلطتر میسازد.
تصویر زیر را مجسم کنید:
"سه نفر مشغول صحبتند ، در حالی که یکی از آنها باحالت خشمگین ،صورت خود را برمیگرداند ( نمای تک) ، شخص کناری او به طرف نفر سوم برمیگردد که در سمت دیگر او نشسته است( نمای دو نفره ) "
با تغییر محل اسکان افراد ،میتوانید آنها را در قاب تصویر متحرک سازید و توازن تصویری را به وجود آورید. مرکز توجه قاب را منتقل سازید و تاکید تصویری را دگرگون نمایید. درهم ریختن شکل اولیه گروه ، فرصتهای جدیدی از ترکیببندی تصویری را ایجاد میکند که شکل ساکن و ایستای گروه ، فاقد آن است .
تغییر نما دوربین و تدوین در هنگام ضبط
وقتی از سوژههایی تصویربرداری میکنیم که ساکن و ایستا هستند یا حرکت بسیار کمی دارند ، میتوانیم با تغییر نماها و یا برش تصاویر دوربینها در هنگام ضبط ،تنوع تصویری ایجاد نمایید.
تغییر نما به وسیله امکانات دوربین
سادهترین راه برای تغییر یک نما ، زوم کردن لنز یا حرکت دادن دوربین به جلو یا عقب و بستهتر کردن یا بازکردن محدوده قاب تصویر است. بنابراین ، قاب تصویر را تنظیم میکنید تا اطلاعاتی را به آن اضافه یا از آن کم کنید . به سوژه نزدیکتر میشوید تا جزئیات را بهتر ببینید یا موارد اضافی را و مزاحم راحذف کنید . از سوژه دور میشوید تا بخش بیشتری از آن و صحنه را نمایش دهید یاموضوعهای دیگری را به صحنه بیافزایید.
با اینکه میتوانید نمای سوژهای ساکن را با زیادتر یا کمکردن بلندی دوربین یا با چرخش به دور سوژه ، تغییر دهید ،نتیجه اثر این عمل ،کم تحرک و فاقد کارآیی و جذابیت به نظر خواهد رسید. برعکس ، هنگامی که از سوژهای متحرک تصویربرداری میکنید ، حرکت سوژه تاثیر بسیار زیادی را در بیننده خواهد گذاشت ؛ مثلا تغییر ارتفاع دوربین شبیه این خواهد بود که شخصی در مقابل دوربین مینشیند یا بلند میشود. یا چرخش به دور آن مانند آن است که شخص به دور دوربین میچرخد.
تغییرنما به وسیله امکانات تدوین در هنگام ضبط
برش دادن تصویر یک دوربین به تصویر دوربینی دیگر که نمایی متفاوت با نمای دوربین قبلی دارد ،باعث تغییر اندازه نما خواهد شد و یا نقطه دید بیننده را از مکان قبلی تصویر به نقطه دیگری منتقل خواهد کرد . اگر اندازه و سمت نما را باه هم تغییر دهید ، بیننده را سردرگم خواهید کرد ، بویژه هنگامی که نتواند نقطه دید و موضع نمای بعدی را تشخیص دهد. اما اگر مخاطب قبل از تغییر برای یک برش آماده شده باشد( مثلا بوسیله خط داستان یا بیان و گفتار) ،میتوانید حتی شدیدترین برشها را بآرامی انجام دهید . ( مانند برش از یک نمای بالای سر بازیگری)) به نمای کاملا غیر متعارف در محلی ناآشنا )
دو نمایی که به طور عملی در تدوین تصاویر اشکال تولید میکنند ، دونمایی هستند که به اصطلاح برعکس برش داده شدهاند.( مثلا برش دو تصویری که خط فرضی را شکسته باشند) یا دو نمایی که یکی از بازیگران پس از ترک منطقی قاب تصویر ، در حالی که نباید دوباره توسط بیننده دیده شود ، دوباره در قال نمای دیگری که به تصویر اولی برش خورده ، دیده شود. باید چهار چشمی مواظب ترکیب اینگونه نماها باشید . این برشها واقعا برای بیننده آزار دهنده است.
شرح تصویر
الف) برش یا تدوین معکوس
نماهایی که در بالای خط یا پایین خط فرضی قرار دارند ( دوربین 3با 4 و دوربین 1 با 2) میتوانند باهم برش داشته باشند(نماهی کنار یکدیگر و به طور افقی) . اگر تصاویری را که در دو سوی خط فرضی قرار دارند با هم تدوین کنیم ، برش نامناسبی ایجاد میشود( دوربین3با1 ودوربین4با 2)
ب) حضور غیر ضروری و نامناسب بازیگر در قاب تصویر دیگر پس از ترک صحنه
در اینجا در قاب تصویر دوربین 1 بازیگر قاب را ترک کرده است درحالی که در قاب دروبین 2 همان بازیگر دوباره دیده میشود . این اشتباهات بینند را کاملا سردرگم خواهد نمود.
تغییرات تصویری:
وقتی مجموعهای از وسایل کوچک ( مانند گلدانهای تزیینی ، مجسمهها و ...) را به تصویر میکشید ، حرکت دوربین به تنهایی نمیتواند جذابیت تصویری ایجاد کند . فنون بیشتری لازم است از قبیل:
1- دستی وارد قاب تصویر میشود و شیئ کوچک را جایی میگذارد ، تنظیم میکند یا برمیدارد. ( با این کار ابعاد و اندازه جسم کوچک در مقایسه با دست انسان سنجیده میشود.)
2- تغییر نور میتواند ظاهر سوژه راتغییر دهد . ابتدا جسم را ضد نور داریم و به آهستگی نورهای دیگر تابانده شده ، در نتیجه سطح جسم و کنارههای آن آشکار میگردند و سوژه به طور کامل نورپردازی)) میشود( حتی یک تابلوی نقاشی یا مجسمهای بزرگ را میتوان با این روش نورپردازی وتصویربرداری کرد.)
3- برخی مواقع میتوان سوژه را با روشی شبیه به تصاویر نقاشی متحرک ، با برش دادن تصویر ونماهای نزدیک دوربینها ( که از جزئیات تهیه شدهاند) جان بخشید ( مثلا نشان دادن بخشهای مختلف یک تابلوی نقاشی از جنگهای دریایی و برش دادن تصاویر مختلفی که دوربینها از تصاویر دودو آتش ،افتادن بادبانها ،توپا و شلیک توپها و ... گرفتهاند) البته در این کار صدای زمینه جنگ دریایی نیز تصاویر را همراهی خواهد کرد.
منبع: دانشنامه رشد http://daneshnameh.roshd.ir
دانلود: برای دریافت نسخه PDF مطلب و پرینت آن اینجا کلیک کنید.
مطالب مرتبط داخلی:
آستا کوتاه شده "آموزش سینما و تئاتر آنلاین" کوششی است برای گردآوری مقالات و پیوندهای پیرامون بخش های شناسی و آموزشی سینما, تلویزیون, ویدیو, عکاسی, تئاتر و دیگر شاخه های تصویری وابسته به آن به زبان پارسی بر روی شبکه مجازی.