نگاهی به زن در دوره های سینمای ایران

زن در سینما (دوره‌ی پهلوی دوم)

سینمای ایران از دوره‌ی حیات دوم خود كه با فیلم «توفان زندگی» (1327)، تولیدش را آغاز كرد از نظر ساختار ذهنی، سینمایی رؤیاپرداز و معلول شرایط ویژه‌ی سیاسی - اجتماعی بود.

استبداد پهلوی دوم در روند رو به رشدش تا دهه‌های 30 و 40 در واكنشی موذیانه، قوانین و اصول خودش را در برابر نیروهای رو به رشد مردم علم كرد و سعی كرد آگاهی مردم را كم كند.

پس از نظامنامه‌ی نمایش فیلم در سال 1309 با یك بازنگرش آیین‌نامه‌ی پانزده ماده‌یی سانسور در خرداد 1329 تصویب شد.

بر اساس این قوانین كه در آن‌ها به برخورد فیلمساز با مسایل اجتماعی اشاره نشده بود، از سوی نمایندگان وزارت كشور، وزارت فرهنگ، شهربانی، اداره‌ی انتشارات و ساواك و سانسور اداره‌ی نمایش وزارت كشور، كتباً به تمام استودیوها ابلاغ شد اگر صحنه‌های نامناسب در فیلم‌ها باشد، شدیداً سانسور خواهد شد؛ صحنه‌هایی از قبیل عملیات گانگستری و زد و خورد و نشان دادن زندگی فقیرانه‌ی مردم. این دوره‌یی بود كه نظام پلیسی كشور از حكومت نظامی به ساواك (سازمان اطلاعات و امنیت كشور) تغییر شكل داده و خشن‌تر شده بود.

صدیقه سامی‌ نژاد معروف به روح‌انگیز (۱۳۷۶ - ۱۲۹۵)

سینمای رؤیاپرداز با فیلمفارسی

سینمای رؤیاپرداز ایران به دلیل ابتذال و دور بودن از واقعیت‌های جامعه توسط منتقدی سینمایی به نام دكتر «امیرهوشنگ كاووسی» لقب «فیلمفارسی» گرفت، یعنی سینمایی كه فقط فارسی حرف می‌زند و از صنایع هنری و تفكر جامعه‌شناسانه به‌دور است.

واژه‌ی تركیبی فیلمفارسی بعدها واژه‌ی تهاجمی برای از میدان به‌در كردن برخی از فیلم‌ها شد و هنوز در سینمای نوشتاری پس از انقلاب اسلامی برای توصیف برخی از فیلم‌ها این واژه، استفاده می‌شود.

سینمای ایران از سال‌های اولیه‌ی تولید از كشش و جذابیت بازیگران زن بهره گرفت. این روند تا سال 1357 تداوم یافت.

جامعه‌ی سنتی ایران پس از انقلاب مشروطیت به‌ویژه به دنبال «حركت‌های نوگرایانه‌ی» اجباری حكومت پهلوی اول به تمدن غرب گرایش پیدا كرد و تحولاتی در ساختارهای فرهنگی و اجتماعی جامعه پدیدار شد، اما این نوگرایی با مقاومت اقشار سنتی جامعه روبه‌رو شد و به این ترتیب چالش نوگرایی و سنت‌گرایی، یكی از تعارض‌های مهم جامعه‌ی ایران را شكل داد. این تعارض با نشیب و فرازهایی تا به امروز ادامه پیدا كرده است.

سینما یكی از دستاوردهای مهم جهان به حساب می‌آید و این پدیده پنج سال پس از پیدایش در غرب (فرانسه) توسط مظفرالدین‌شاه به جامعه‌ی سنتی ایران راه یافت كه از همان زمان به عنوان پدیده‌یی كفرآمیز مورد نكوهش قرار گرفت.

 دانلود: امکان دریافت این مطلب بزودی