حرکت در تلویزیون
حفظ تداوم تصویری در تلویزیون
وقتی برای تصویربرداری از صحنهای برنامه ریزی میکنید، نه تنها هر نمای اصلی، بلکه تمامی نماهای قبل و بعد را، بایستی مورد توجه قرار بدهید.
آماده سازی لنز برای تصویربرداری
با استفاده از یک لنز عادی یا نرمال ،با زاویهای در حدود 20 تا 27 درجه برای ایجاد نمای دلخواه، فاصله دوربین تا سوژه را تنظیم کنید. البته میتوانید براحتی زاویه لنز را تغییر دهید.
باید بدانید که عوض کردن زاویه لنز زوم و گزینش زاویهای دیگر ،عمق میدان تصویر را اغراقآمیز ،یا متراکم ، نشان خواهد داد. هرچند تغییرات جزئی برای محدودتر کردن یا آزادتر نشان دادن قاب تصویر ، اهمیتی ندارد ) ارتفاع دوربین را متناسب با وضعیت نما انتخاب کنید:
- نقطه دید از بالا ،از قدرت و اهمیت سوژه میکاهد و فضای بیشتری از کف صحنه و فواصل میانی را آشکار میسازد.
- نقطه دید از پایین عکس عمل قبلی را انجام میدهد . سوژههای جلو صحنه برجستهتر میشوند، درحالی که فواصل میانی فشردهتر خلاصهتر به نظر میرسند.
قاببندی تصویر را طوری تنظیم کنید که موثرترین ترکیب ممکن به دست آید و اطمینان یابید که فضای بالای سر(headroom) مناسب است.
تغییر دادن نقطه دید
وقتی نماها را یکی پس از دیگری ضبط میکنید ، میتوانید برای دستیابی به نتیجه بهتر ،در صورت هر نما را کمی تغییر دهید ودر حقیقت به اصطلاح کمی تقلب کنید ! اما ممکن است تنظیم مجدد و بازسازی هر نما ،بدون توجه به طراحی شیوه های تولید برنامه ریزیهای آغازین، ممکن است تداوم تصویری را با نماهای قبلی به هم بریزد.
وقتی دوربین را از یک نقطه به نقطه دید دیگری حرکت میدهید مشکلی پیش نمیآید. مشکل زمانی است که به تصویر دوربینی با نقطه دید دیگر برش دهید. اگر تصویر دوربین بعدی راکه به تصویر قبلی برش دادهاید حساب شده تنظیم نکرده باشید ،با اشکالاتی مواجه خواهید شد و شاید پرش نامناسبی در نقطه تدوین به وجود آید. برای آنکه این طور نشود میتوانید:
- از نقطه دیدهای یکسان و برابر استفاده کنید . سوژ هها را در موقعیتی قرار دهید که از چند جهت خوب و مناسب به نظر برسند.
- با تغییر نما ،محل استقرار مجریان را دوباره تنظیم نمایید. برای مثال وقتی علامت حرکت برای یک بازیگر)) ،جمله :"بیایید تو" است ،که پس از ادای این جمله نیز بازیگرتان به سوی در برمیگردد ، شما میتوانید بااین جمله و حرکت بازیگر ،به تصویر دوربین بعدی برش دهیدو بازیگر دوم را وارد قاب کنید .
اگر این کار با دقت و هنرمندی انجام گیرد ، حتی اگر نماها در زمانها و مکانهای مختلف گرفته شده باشند ،به نظر دنبالهدار خواهند آمد وبراحتی به یکدیگر پیوند خواهند خورد. مثلا تصویر شخصی را در داخل یک پنجره به تصویر شخصی که در خیابان به بالا نگاه میکند برش میدهیم ، و با این کار رابطهای را میان این دو ایجاد میکنیم که از نظرمکانی این رابطه وجود ندارد.
تداوم نماها
دراینجا به جای برشدادن به نقطه دیدهای ساکن ،دوربین را درصحنه حرکت میدهیم . این کار نه تنها به بیننده حس قوی شریک شدن در ماجرای صحنه را میدهد ،بلکه درک واندیشه روشنتری از موقعیت صحنه را ارائه مینماید و بهتر از برش دادن تصاویر به یکدیگر عمل میکند . هرچند باید اشاره کنیم که اجرای این حرکت ،نیاز به مهارت و کنترل دقیق دارد.
حرکت آهسته دوربین درایجاد هیجان ،حالت انتظار ،یا نمایش موقعیتهای جدی و سنگین بسیار موثر است.
شرح تصویر
دراین صحنه ،برش دادن تصاویر به یکدیگر ، حالت جدی و سنگین حاضر را از بین میبرد ؛ درحالی که شما خواهان نمایش دادن واکنشهای گوناگون وخلق جذابیت تصویری مداوم هستید . این چرخش دوربین و گسترش آهسته نما ،لحظات ساده و بیپیرایه ،و درعین حال پرتحرک و پویایی را از صحنه به نمایش میگذارد.
تصویربرداری از سوژه درحال حرکت
میتوان به روشهای مختلف از سوژههای درحال حرکت تصویربرداری کرد . هریک از این روشها ، تاثیرات خوب و مشکلاتی دارند.
محدودیتهای قاب بندی
دنبال کردن حرکت با لنز بسته مشکل است و جایی که قاب تصویر ، فضای کافی برای حرکت بیشتر ندارد وبسیار فشرده به نظر میرسد سوژه ،ناخواسته از محدوده قاب خارج میشود. بنابراین اگر قصد ندارید که بخشی از حرکت را از دست دهید ، یا باید یک نمای بازتر یا نقطه دیدی متفاوت بگیرید،یا باید تلاش کنید که با این محدودیت کنار بیایید و سوژه را درآن شرایط دنبال کنید . البته اگر حرکات را برنامهریزی کرده باشید ،به طور معمول دوربین میتواند حرکت را در قاب خود داشته باشد.
حرکات دوربین
حرکت سوژههایی که از دوربین دور میشوند یا به طرف دوربین میآیند ، بسیار سادهتر و راحتتر درقاب تصویر نگهداری میشود تا حرکاتی که به طور متقاطع یا عمود بر محور دید دوربین انجام میگیرند. هرچند به این نکته هم باید اشاره کنیم که حرکات مورب همیشه برای دید دوربین جالبتر و جذابتر است.
میتوانید یک حرکت افقی را با چرخاندن سر دوربین دنبال نمایید. اما این اشکال وجود دارد که در پایان حرکت پان ، ممکن است پیشتر از نقطهای که باید درآنجا توقف میکردید،رفته باشید . تعقیب موضوع با دوربین به جلو یا عقب به نظر ساده میآید. البته روشهای دیگری هم هست . مثلا در آغاز حرکت ، میتوانید به نقطه دید دوربین دیگری که با فاصله ،در محل مناسب دیگری مستقر شده ، برش دهید . این دوربین ،رسیدن بازیگر را تا جلوی خود نظاره خواهد کرد .
باید بدانیم که اگر حرکت مستقیم سوژه به سوی دوربین ثابت ، مناسب و با منطق و اصول همراه نباشد، غیر طبیعی و تصنعی به نظر خواهد رسید.
تغییرات نقطه دید دوربین
هنگام طراحی عمل دوربین ،کارگردان همیشه باید موظف باشد که حرکات دوربین به طور کامل نرم ،آرام و قابل اطمینان صورت گیرد. دوربین ، در حالی که نمای انتخاب شده را در قاب تصویر خود دارد ، میتواند به طور غیر محسوس به سوژه نزدیکتر شود و به اصطلاح بخزدعمل زوم کردن آرام لنز ، بسیار راحتتر از حرکت دوربین به جلو یا عقب است و شاید هم جایگزین مناسبی برای حرکت دوربین باشد . عقب کشیدن دوربین ،نیازمند مهارت تصویربردار است و باید بسیار مواظب بود که هنگام عقب کشیدن دوربین و بازتر شدن میدان دید لنز ، اشیای ناخواسته نزدیک به سوژه اصلی ، درقاب تصویر دیده نشوند . بویژه زمانی که سوژه خود متحرک است ، چرخیدن به دورآن ( arching) نیازمند تمرین بسیار است.
به خاطر داشته باشید که وقتی دوربین و سوژه ،هر دو در حرکتند ،همکاری و همراهی بسیار نزدیک این دو ، ضروری و اساسی است . بنابراین ، برای مثال ،سرعت راه رفتن بازیگر در زمان تمرین با دوربین ،باید با حرکت دوربین متناسب باشد.
شرح تصویر
۱- سمت حرکت : عبور از صحنه الف) بسرعت در عرض صحنه (عمود بر محور دوربین) ب) به شکل مورب و مایل ج) حرکت از انتهای صحنه و مستقیم به سوی دوربین ( منطبق بر محور دوربین) که تا حدودی بیشتر طول خواهد کشید وممکن است خسته کننده به نظر برسد.
۲- زوایای مایل: حرکت بین سوژههای با فاصله زیاد را ،میتوان با حرکات مایل نسبت به محور دوربین پوشش مناسب داد.
۳- از گرفتن تصاویر ناقص ( سر از تن جدا شده یا ..) بپرهیزید: تصویربرداران را از بلند شون یا نشستن بازیگرانتان آگاه سازید. در مورد ارائه تصاویر و آثار عجیب و غریب و باورنکردنی و خیالی آنها را راهنمایی کنید.
منبع: دانشنامه رشد http://daneshnameh.roshd.ir
دانلود: برای دریافت نسخه PDF مطلب و پرینت آن اینجا کلیک کنید.
مطالب مرتبط داخلی:
آستا کوتاه شده "آموزش سینما و تئاتر آنلاین" کوششی است برای گردآوری مقالات و پیوندهای پیرامون بخش های شناسی و آموزشی سینما, تلویزیون, ویدیو, عکاسی, تئاتر و دیگر شاخه های تصویری وابسته به آن به زبان پارسی بر روی شبکه مجازی.