استوری برد
استوری برد چیست؟ موارد استفاده آن کدامند؟ استوری برد در سینما, تئاتر, انیمیشن و غیره
استوری بورد، سازماندهی گرافیکی شامل تصاویر یا اشکالی است که با هدف مجسم سازی سکانسهای گرافیکی متحرک رسانهای نمایش داده میشوند.
پروسه استوری بورد به این شکل که امروزه دیده میشود در ابتدای دهه ۱۹۳۰ در استودیوی والت دیزنی گسترش یافت. پیش از آن سالها فرآیندی مشابه در دیزنی و سایر استودیوهای انيميشن به کار میرفت.

مبداء
فرآیند استوری بورد میتواند ملالت بار و پیچیده باشد. فرمی که امروزه رواج یافتهاست در اویل دهه ۱۹۳۰ در استودیوی والت دیزنی توسعه یافت. Dian Disney Miller فرزند والت دیزنی در بیوگرافی پدرش شرح داده است که اولین استوری بورد کامل برای انیمیشن کوتاه Three Little Pig در سال ۱۹۳۳ خلق شد. بر طبق گفتههای John Canemaker که در سال ۱۹۹۹ در نشریه هایپریون منتشر شد، استوری بوردهای اولیه در دهه ۱۹۲۰ از کتابهای کمیک گرفته شدند تا سوژه انیمیشنهای کوتاهی مانند Plane Crazy و Steamboat Willie را به تصویر بکشند.
مطابق گفته کریستوفر فینچ در کتاب هنر والت دیزنی، دیزنی به وب اسمیت انیماتور فرصت داد تا صحنهها را در برگههای جداگانه طراحی کرده و آنها را به یک تابلو چسبانده تا داستان یک سکانس را شرح دهد و به این ترتیب اولین استوری بورد خلق شد.
یکی از اولین فیلمها با استوری بورد کامل، برباد رفته است. دیوید سلزنیک، ویلیام کامرون منزیس که طراح تولید بود را استخدام کرد تا تمام صحنههای فیلم را طراحی کند. بسیاری از فیلمهای صامت با بودجه بالا نیز دارای استوری بورد بودند ولی بسیاری از این مواد درحین پاکسازی استودیو در دهه ۱۹۷۰ از دست رفتند. در اوایل دهه ۱۹۴۰ داشتن استوری بورد در تولید بسیاری فیلمها معمول شد و تبدیل به یک استاندارد برای تصویر سازی پیش از تولید شد. در سالهای اخیر از استوری بورد برای طراحی وبگاهها و دیگر رسانهها استفاده میشود.
موارد استفاده
فیلم:
استوری بورد فیلم در اصل یک کمیک بزرگ از فیلم یا بخشهایی از فیلم است که پیش از تولید ساخته میشود تا به کارگردانان فیلم، فیلمبرداران و آگهی سازان تلویزیونی کمک کند تا صحنهها را در ذهن خود متصور شده و مشکلات احتمالی را پیش از وقوع پیدا کنند. اغلب، استوری بورد شامل نشانههایی است که حرکات را نشان میدهند.
استوری بورد در خلق یک تصویر متحرک با هر درجه وفاداری به فیلمنامه، سیر رخدادهای فیلم را به ترتیبی که اتفاق میافتند به تصویر میکشد. در رسانههای که ارتباط بین مخاطب و هنرمند دوسویهاست، استوری بورد شامل به تصویر کشیدن ترتیب وقایعی است که بیننده در متن یا اطلاعات مشاهده میکند. در هنگام تهیه استوری بورد جزییات پروژه در حال تولید میتواند به صورت تصویر یا متن توصیف شوند.
برخی کارگردانان مثل اتان و جوئل کوئن استوری بورد کاملی قبل از اینکه ایده را با سرمایه گذاران در میان بگذارند، تهیه میکنند و معتقدند این کار به آنها کمک میکند تا از طرحشان تصوری داشته باشند و بدانند که پول را کجا مصرف میکنند. فیلمهای آلفرد هیچکاک هم به عقیده مفسران دارای استوری بوردهای مفصلی بودهاند، هر چند تحقیقات اخیر نشان دادهاند این امر به دلایل تبلیغاتی اغراق آمیز نشان داده شده است. سایر کارگردانها فقط برای صحنههای مخصوصی استوری بورد تهیه میکنند و یا اصلاً استوری بورد ندارند. كارگردانان انيميشن نیاز به استوری بورد وسیعی دارند که گاهی جای فیلمنامه را میگیرد.
فیلم بلند
در یک فیلم بلند وظیفه داستانگویی بیشتر و بیشتر بر عهده طراح استوری بورد است. بر خلاف فيلم كوتاه و وفاداری طراح استوری بورد به داستان، در یک فیلم بلند، داستان برای طراح استوری بورد در حد شرح کلی ماجرا مهم است. در اینجا داستان فقط سرنخهای لازم را به طراح استوری بورد میدهد و اوست که داستان را جلا میدهد. در یک فیلم ۷۵ تا ۸۰ دقیقهای، مرحله استوری بورد حدوداً یک سال به طول میانجامد. حتی در زمانی که داستان فقط شرحی کلی و گذرا از یک اتفاق خاص را بیان میکند، طراح استوری بورد اطلاعات لازم را برای طراحی، بسط و ادامه دادن داستان دریافت کرده است. در واقع در یک فیلم بلند، منهای حفظ خط اصلی داستان، این داستان است که بر اساس آخرین طراحیها و ایدههای طراح استوری بورد تغییر میکند و نه برعکس!
تفاوت دیگری که بین مرحله استوری بورد در فیلم بلند و فیلم تلویزیونی (تله فیلم) وجود دارد، حضور یک سرپرست در تیم استوری بورد است. وظیفه این سرپرست ایجاد ارتباط میان تیم طراحان و کارگردان است. بعلاوه از آنجایی که در یک تیم استوری بورد، هر طراح بسته به برداشت ذهنیش از داستان و خلاقیت خاص خودش، ویرایش متفاوتی را از یک صحنه ارائه میدهد، این وظیفه سرپرست تیم استوری بورد است که با کمک کارگردان خط مناسب داستان را از درون نسخههای مختلف طراحی شده بیرون بکشند و تیمهای دیگر را از تغییرات خط داستان مطلع کنند. زمانی که خط داستان یک سکانس آماده میشود، سرپرست تیم استوری بورد آن سکانس را به طراح مناسب منتقل میکند (بسته به اینکه هر طراح در ارائه چه نوع فضایی مهارت داشته باشد: اکشن، کمدی ، درام…) یا اینکه ممکن است یک سکانس واحد به چندین طراح بطورهمزمان ارائه شود. هر هفته جلسات گروهی برگزار میشود و پلانها و سکانسهای طراحی شده بررسی میشوند. آنچه که مناسب است انتخاب میشود و مابقی به طراحها برگردانده میشوند.
بخاطر اهمیت حیاتی که استوری بورد در مرحله تولید دارد، بسیار مهم است که در این مرحله قوانینی رعایت شوند. پیش از آغاز طراحی بسیار مهم است که سایز کادر تصاویر مشخص شوند و مناسب با نوع نمایشی که فیلم خواهد داشت اندازه کادر مشخص شود. برای فیلمهای تلویزیونی سایز استاندارد ۱٫۳۳:۱، برای فیلمهای بلند سینمایی ۱٫۸۵:۱ ، و برای فیلمهای با فرمت سینمااسکوپ و عریض سایز استاندارد ۲٫۳۵:۱ است. برای فیلمهای ویژه تلویزیون، در هر صفحه از استوری بورد سه کادر قرار میگیرند و فضای مناسب برای شرح هر تصویر نیز در زیر هر کادر میبایست لحاظ شود. توصیه میشود که در تولید مجموعههای تلوزیونی یک نسخه از هر بخش از استوری بورد که پس از اجرا مورد تایید کارگردان واقع شده، به تمام افراد در بخش تولید (انیماتورها و …) داده شود تا یکدستی و جزئیات صحنهها در روند کار حفظ شوند. در دسترس بودن استوری بورد مزیت دیگری هم برای هنرمندان دارد و آن این است که هر شخص میتواند از میزان وظایف محوله اش در مقایسه با سایر افراد تیم آگاه شود. از سوی دیگر اغلب پیش میآید که زمانی که هر انیماتور برای اتمام یک صحنه نیاز دارد، با زمان بندی کلی پروژه هماهنگی ندارد. در اختیار داشتن یک نسخه از استوری بورد به انیماتور این امکان را میدهد که به زمان بندی درست و منطقی از آنچه که باید انجام دهد، برسد.
تئاتر
تصور غلط رایجی وجود دارد که استوری بورد در تئاتر کاربرد ندارد در حالیکه وسیلهای است که کارگردان و نمایشنامه نویس از آن برای درک وضعیت صحنه استفاده میکنند. کنستانتین استانیسلاوسکی، نمایشنامه نویس بزرگ روسی، از استوری بورد برای اجرای برخی نمایشها مانند Chekhov's The Seagull در ۱۸۹۸ استفاده کرد. نمایشنامه نویس و کارگردان آلمانی برتولت برشت نیز استوری بوردهایی با جزییات ریز را به عنوان بخشی از متد نمایشنامه خود توسعه داد.
انیماتیک (Animatics)
در انیمیشن و جلوههای ویژه، مرحله استوری بورد ممکن است به وسیله مدلهای ساده شدهای که «انیماتیک» نامیده میشوند، دنبال شود تا تصور بهتری از صحنه با حرکت و زمانبندی بدهد. در سادهترین حالت، انیماتیک یک سری از تصاویر ثابت است که با هم ویرایش شده و به ترتیب نشان داده میشوند. معمولاً یک دیالوگ درشت یا موزیک متن (موسیقی فیلم) به این توالی تصاویر ثابت (که معمولاً از استوری بورد گرفته میشوند) اضافه میشود تا کارایی درست تصاویر و صدا با هم آزمایش شود.
این کار به انیماتور یا کارگردان اجازه میدهد تا در فیلمنامه، جای دوربین، فیلم برداری و فرم زمانبندی که در استوری بورد وجود دارد را تنظیم کند. استوری بورد یا موزیک متن در صورت نیاز اصلاح میشوند و ممکن است یک انیماتیک جدید ساخته شود تا استوری بورد کامل شود. ویرایش فیلم در مرحله انیماتیک جلوی ویرایش صحنههای فیلم اصلی را میگیرد. انیمیشن معمولاً بسیار گران تمام میشود بنابراین صحنههای حذف شده باید به حداقل برسند.
استوری بورد با زوم ساده انیماتوری میشود تا حرکات دوربین شبیه سازی شود (با استفاده از نرمافزار ادیت غیر خطی) این انیمیشنها را میتوان با انیماتیک موجود، صدا و دیالوگ ترکیب کرد تا نشان داده شود که فیلم چطور فیلمبرداری میشود. برخی از DVDها مراحل تولید انیماتیک را دارند. انیماتیک مرحله پس از استوری برد(استوری برد با هماهنگی در آهنگ و دیالوگ ) و پیش از انیمیشین نهایی است.
فوتوماتیک (Photomatics)
فوتوماتیک یک سری عکس است که با هم ویرایش شده و در یک سکانس به نمایش درمی آیند. معمولاً صدای یک گوینده، موزیک متن و صدا هم به این عکسها اضافه میشود تا نشان داده شود فیلم چطور باید فیلمبرداری شود.این شیوه معمولاً به وسیله آژانسهای تبلیغاتی به کار میرود تا درباره کارآیی استوری بورد ارائه شده مطالعه کنند، پیش از اینکه دست به کار ساخت یک آگهی تلویزیونی کامل شوند.
مانند انیماتیک، فوتوماتیک یک ابزار مطالعاتی است که کار را به یک عده تماشاچی نشان میدهند تا به این وسیله تهیه کنندگان کار موثر بودن آن را آزمایش کنند.
در گذشته عکسها با فیلم رنگی نگاتیو گرفته میشدند. از بین عکسهای گرفته شده بهترینها چاپ میشوند و روی سطح بلندی قرار گرفته و از آنها به وسیله دوربین ویدئویی فیلم گرفته میشود. این فیلم ویرایش میشود.
عکسبرداری دیجیتالی و برنامههای ویرایش غیرخطی روی این روش فیلمسازی تاثیر فراوانی گذاشتهاست و واژه دیجیماتیک را نیز به وجود آوردهاست. تصاویر را میتوان خیلی سریع فیلمبرداری و ویرایش کرد تا تصمیمات مهم آنی گرفته شوند.
واژه فوتوماتیک احتمالاً از انیماتیک یا فوتو + انیمیشن گرفته شدهاست.
تجارت
استفاده از استوری بورد در تجارت توسط هوارد هیوز از شرکت هوایی هیوز متداول شد. امروزه استوری بورد در صنعت برای برنامه ریزی انتخاباتی، آگهیهای تبلیغاتی، طرح پیشنهادی و سایر پروژههایی که به قصد قانع کردن شخص یا گروهی ساخته میشوند، مورد استفاده قرار میگیرد.
استوری بورد کیفیت وسیلهای است که پروسه نشان دادن پیشرفت کیفیت یک کار در یک سازمان را تسهیل میکند.
رسانههای دوسویه
اخیراً واژه استوری بورد در زمینه گسترش وب، گسترش نرمافزار و طراحی آموزشی به کار میرود تا رخدادهای دوسویه نوشتاری و صدا را در صفحه کاربران و صفحات الکترونیک نشان داده و تشریح کند.
فواید
یکی از فواید استفاده از استوری بورد این است که (در فیلم و تجارت) به کاربر اجازه میدهد تغییرات روایت را در جهت تحریک عکس العمل یا توجه قویتر، تجربه کند. برای مثال فلاش بکها معمولاً نتیجه چیدمان دوباره استوری بورد از نظر ترتیب زمانی وقایع برای کمک به ایجاد تعلیق یا علاقه بیشتر میباشند.
فرآیند تفکر تصویری و برنامه ریزی به افراد اجازه میدهد تا افکار ناگهانی شان را در کنار هم گذاشته و روی استوری بورد پیاده کرده و نظم ببخشند. این کار ایدههای بیشتری را پرورانده و توافق گروهی را در پی دارد.
تولید
پیش از آنکه کارگردان و طراح استوری بورد آغاز به طراحی پلانها نمایند ، مراحل زیر باید انجام شده و یا آماده باشند:
داستان - ضبط صدا - طراحی شخصیتها - طراحی مکانها - طراحی وسایل و جزئیات صحنهها - کارگاه و ابزار مناسب برای طراح استوری بورد - نمونههایی از طراحیها و تصاویری که بیان کننده فضای گرافیکی و سبک انیمیشن در دست تهیه باشند (جهت آگاهی دادن به طراح استوری بورد)
در ابتدا کارگردان داستان را به سکانسهای مختلف تقسیم میکند. هر سکانس بعدتر به صحنهها (پلانها) ی کوچکتری تقسیم میشود که در مرحله تولید، محصول نهایی را خواهند ساخت. مکانی که اتفاقات درآن رخ میدهند و زمان رخ دادن اتفاقات فاکتورهای مهمی هستند که کارگردان را در ساخت و ساز هر سکانس یاری میدهند. برای یک فیلم با مدت زمان ۲۲ دقیقه، روش استاندارد این است که سه طراح و به مدت ۶ هفته روی استوری بورد کار کنند. با توجه به محدودیت زمان و بودجهای که برای تولید هر فیلم وجود دارد، هر طراح به محض اینکه اطلاعات لازم را از کارگردان دریافت کرد مشغول به کار میشود تا به بهترین شکل ممکن داستان را به تصویر بکشد. در یک فیلم کوتاه در بیشتر مواقع آنچه که طراح انجام میدهد انحراف چندانی از مسیر اصلی داستان یا فیلمنامه ندارد و در این مرحله طراح استوری بورد همزمان نقش فیلمبردار و ادیتور را نیز ایفا میکند. اوست که بوسیله طراحیهایش و سئوالاتی که از کارگردان میپرسد، تعیین میکند هر صحنه چگونه و در کجا باید به صحنه بعدی کات شود و همچنین اوست که با دیدگاههای زیبایی شناسانه اش زاویه دوربینها، محل قرار گرفتن شخصیتها و اندازه نماها را تعیین میکند.
استوری بورد فیلمها در چند مرحله تولید شده و میتواند با طراحی دستی یا کامپیوتری انجام شود.
در صورت طراحی دستی، اولین قدم تولید یا نصب یک مدل استوری بورد است که شباهت زیادی با کمیک استریپ خالی دارد با فضای مناسب برای توضیح و دیالوگ. سپس استوری بوردی با اندازههای کوچک طراحی میشود. برخی کارگردانها همین استوری بورد کوچک را در حاشیه فیلمنامه طراحی میکنند. در برخی تصاویر متحرک این استوری بوردهای کوچک کافی هستند.
برخی فیلمسازان روی پروسه استوری بورد تکیه میکنند. اگر کارگردان و تهیه کنندهای بخواهد، تصاویر استوری بورد با جزییات بیشتر و پیچیده تر تولید میشوند. این کار توسط هنرمندان استوری بورد حرفهای روی کاغذ یا با استفاده از برنامههای دوبعدی تولید استوری بورد انجام میشود.
در نهایت در صورت نیاز استوری بورد سه بعدی (که اصطلاح فنی آن Previsualization است) طراحی میشود. از مزایای استوری بورد سه بعدی این است که دقیقاً نشان میدهد که با استفاده از لنز دوربین فیلمبرداری تصویر چگونه است. از معایب آن وقت گیر بودن است. استوری بورد سه بعدی را میتوان با استفاده از برنامههای انیمیشن سه بعدی یا عروسکهای دیجیتالی با برنامههای سه بعدی ساخت.
در عین حال که استوری بوردهای تکنیکی مفید واقع میشوند ولی میتوانند خلاقیت کارگردان را محدود کنند.
منبع: ویکی پدیا
دانلود: برای دریافت نسخه PDF مطلب و پرینت آن اینجا کلیک کنید.
مطالب مرتبط داخلی:
مطالب مرتبط خارجی:
http://en.wikipedia.org/wiki/Storyboard
http://www.razavi3D.com
آستا کوتاه شده "آموزش سینما و تئاتر آنلاین" کوششی است برای گردآوری مقالات و پیوندهای پیرامون بخش های شناسی و آموزشی سینما, تلویزیون, ویدیو, عکاسی, تئاتر و دیگر شاخه های تصویری وابسته به آن به زبان پارسی بر روی شبکه مجازی.